رنگ خوراکی چیست؟

رنگ خوراکی یک ماده افزودنی است که برای جذاب تر کردن غذاها و ترغیب مصرف کنندگان مورد استفاده قرار می گیرد. رنگ خوراکی شامل رنگ یا رنگدانه ای است که به غذا یا نوشیدنی ها رنگ می دهد. البته کاربرد این محصول فقط در برنامه  های غذایی نیست و در برنامه هایی از جمله مواد آرایشی ، دارویی ، پروژه های صنایع دستی خانگی و دستگاه های پزشکی استفاده می شوند.

چرا از رنگ خوراکی استفاده میشود؟

مهم ترین علت مربوط به جذب کردن مشتری در صنایع غذایی است. برای افزایش جذابیت و اشتها آوری و یا افزودن رنگ به غذاهایی که در معرض نور ، هوا ، درجه حرارت ، رطوبت و شرایط ذخیره سازی رنگ خود را از دست داده اند، مورد استفاده قرار می گیرند.

تاثیری که رنگ ها در خوراکی های مختلف ایجاد میکنند، موجب جذب بیشتر افراد و در نتیجه بازاریابی فوق العاده ای میشود. از رنگ های خوراکی در انواع غذاها، ژله‌ها، نوشیدنی‌ها، آب نبات‌ها و … استفاده می‌کنند. این رنگ‌ها با جذاب کردن ظاهر غذا، تاثیر بسیار زیادی در افزایش اشتها دارند.

انواع رنگ خوراکی

رنگ های خوراکی به دو دسته تقسیم میشوند: طبیعی و مصنوعی

رنگ خوراکی طبیعی:

رنگ های طبیعی اکثرا منشاء گیاهی یا جانوری دارند بنابراین مانند سایر خوراکیهای تهیه شده از این ترکیبات عوارضی برای سلامتی ندارند . این افزودنی ها مطمئن هستند و سازمان غذا و دارو توصیه می کند که شرکت ها و کارخانه های تولید مواد خوراکی بیشتر از این رنگ ها در محصولات خودشان استفاده کنند.

اما از طرفی هم قیمت بسیار بالایی دارند زیرا استخراج آنها بسیار سخت تر از رنگ های شیمیایی است ، مصرف این رنگ ها بسیار بالاست و نگهداری آنها دشوار است زیرا تغییرات محیطی باعث تغییر رنگ آنها می شود. از طرفی انها اکثر طعم میوه ای دارند و این عامل می تواند طعم خوراکیها را تحت تاثیر قرار دهد و تاثیر خوشایندی بر ذائقه افراد نداشته باشد.

رنگ خوراکی مصنوعی:

رنگ های مصنوعی از ترکیبات شیمیایی تولید می شوند و انواع آنها را می توان در انواع آب نبات و شکلات و نوشیدنی ها یافت. البته مصرف این رنگ ها در بعضی از کشور ها ممنوع شده زیرا حقیقات صورت گرفته بر روی انها نشان داده است که مصرفشان در کودکان باعث بیش فعالی و بی قراری شده و در برخی مواقع باعث کاهش رشد و قدرت تمرکز آنها می شود. در ادامه بیشتر به این موضوع میپردازیم.

آیا رنگ های خوراکی بر سلامت ما تاثیری دارند؟

همانطور که گفته شد رنگ خوراکی های طبیعی اغلب از گیاهان مشتق می شوند و هیچ تاثیر سویی بر سلامتی ندارند برعکس این ترکیبات به دلیل داشتن ترکیبات آنتی اکسیدان برای بدن مفید هم هستند. اما رنگ خوراکی مصنوعی معایبی احتمالی دارد که باید در نظر گرفت.

“بیش فعالی در کودکان حساس”

در گذشته یک متخصص آلرژی ادعا کرد که بیش فعالی و مشکلات یادگیری در کودکان به واسطه رنگ های خوراکی مصنوعی و مواد نگهدارنده در مواد غذایی ایجاد می شود. اما شواهدی در ان زمان برای این موضوع نبود.

از آن زمان تاکنون، چندین مطالعه ارتباطی کوچک اما قابل توجه بین مصرف رنگ های خوراکی مصنوعی و بیش فعالی در کودکان را نشان داده اند.

دانشمندان اثر این رنگ‌ها را مستقیما روی گروه‌هایی از بچه‌های ۳ ساله و ۸ ساله بررسی کرده‌اند و به این نتیجه رسیدند که وجود انها می‌تواند زمینه اختلالات رفتاری مانند بیش فعالی و پرخاشگری ،اختلالات خواب و بیقراری را به وجود آورد.

به نظر می رسد تمامی کودکان به روشی مشابه به رنگ های خوراکی مصنوعی واکنش نشان نمی دهند. پژوهشگران دانشگاه ساوتهمپتون یک جز ژنتیکی را کشف کردند که چگونگی تاثیرگذاری رنگ های خوراکی بر یک کودک را تعیین می کند. در شرایطی که آثارش در کودکان مبتلا و غیر مبتلا به ADHD بررسی شده است، برخی کودکان به نظر می رسد حساسیت بیشتری به رنگ ها نسبت به دیگران دارند.

” سرطان “

احتمال سرطان بسیار کم است، زیرا تنها علتش میتواند وجود الاینده هایی در یک سری رنگ های خاص باشد که وجود این آلاینده ها در رنگ های خوراکی مجاز است زیرا سطوح آنها در حدی است که ایمن در نظر گرفته می شود.

“آلرژی”

برخی رنگ های خوراکی مصنوعی می توانند زمینه ساز واکنش های آلرژیک شوند. در چندین مطالعه، رنگ زرد 5 که به نام تارترازین شناخته می شود به عنوان علت کهیر و نشانه های آسم شناسایی شد. افرادی که به آسپرین آلرژی دارند، به نظر می رسد احتمال بیشتری دارد به رنگ زرد 5 نیز آلرژی داشته باشند.

انواع رنگ خوراکی

رنگ های خوراکی به دو دسته تقسیم میشوند: طبیعی و مصنوعی

رنگ خوراکی طبیعی:

رنگ های طبیعی اکثرا منشاء گیاهی یا جانوری دارند بنابراین مانند سایر خوراکیهای تهیه شده از این ترکیبات عوارضی برای سلامتی ندارند . این افزودنی ها مطمئن هستند و سازمان غذا و دارو توصیه می کند که شرکت ها و کارخانه های تولید مواد خوراکی بیشتر از این رنگ ها در محصولات خودشان استفاده کنند.

اما از طرفی هم قیمت بسیار بالایی دارند زیرا استخراج آنها بسیار سخت تر از رنگ های شیمیایی است ، مصرف این رنگ ها بسیار بالاست و نگهداری آنها دشوار است زیرا تغییرات محیطی باعث تغییر رنگ آنها می شود. از طرفی انها اکثر طعم میوه ای دارند و این عامل می تواند طعم خوراکیها را تحت تاثیر قرار دهد و تاثیر خوشایندی بر ذائقه افراد نداشته باشد.

رنگ خوراکی مصنوعی:

رنگ های مصنوعی از ترکیبات شیمیایی تولید می شوند و انواع آنها را می توان در انواع آب نبات و شکلات و نوشیدنی ها یافت. البته مصرف این رنگ ها در بعضی از کشور ها ممنوع شده زیرا حقیقات صورت گرفته بر روی انها نشان داده است که مصرفشان در کودکان باعث بیش فعالی و بی قراری شده و در برخی مواقع باعث کاهش رشد و قدرت تمرکز آنها می شود. در ادامه بیشتر به این موضوع میپردازیم.

آیا رنگ های خوراکی بر سلامت ما تاثیری دارند؟

همانطور که گفته شد رنگ خوراکی های طبیعی اغلب از گیاهان مشتق می شوند و هیچ تاثیر سویی بر سلامتی ندارند برعکس این ترکیبات به دلیل داشتن ترکیبات آنتی اکسیدان برای بدن مفید هم هستند. اما رنگ خوراکی مصنوعی معایبی احتمالی دارد که باید در نظر گرفت.

“بیش فعالی در کودکان حساس”

در گذشته یک متخصص آلرژی ادعا کرد که بیش فعالی و مشکلات یادگیری در کودکان به واسطه رنگ های خوراکی مصنوعی و مواد نگهدارنده در مواد غذایی ایجاد می شود. اما شواهدی در ان زمان برای این موضوع نبود.

از آن زمان تاکنون، چندین مطالعه ارتباطی کوچک اما قابل توجه بین مصرف رنگ های خوراکی مصنوعی و بیش فعالی در کودکان را نشان داده اند.

دانشمندان اثر این رنگ‌ها را مستقیما روی گروه‌هایی از بچه‌های ۳ ساله و ۸ ساله بررسی کرده‌اند و به این نتیجه رسیدند که وجود انها می‌تواند زمینه اختلالات رفتاری مانند بیش فعالی و پرخاشگری ،اختلالات خواب و بیقراری را به وجود آورد.

به نظر می رسد تمامی کودکان به روشی مشابه به رنگ های خوراکی مصنوعی واکنش نشان نمی دهند. پژوهشگران دانشگاه ساوتهمپتون یک جز ژنتیکی را کشف کردند که چگونگی تاثیرگذاری رنگ های خوراکی بر یک کودک را تعیین می کند. در شرایطی که آثارش در کودکان مبتلا و غیر مبتلا به ADHD بررسی شده است، برخی کودکان به نظر می رسد حساسیت بیشتری به رنگ ها نسبت به دیگران دارند.

” سرطان “

احتمال سرطان بسیار کم است، زیرا تنها علتش میتواند وجود الاینده هایی در یک سری رنگ های خاص باشد که وجود این آلاینده ها در رنگ های خوراکی مجاز است زیرا سطوح آنها در حدی است که ایمن در نظر گرفته می شود.

“آلرژی”

برخی رنگ های خوراکی مصنوعی می توانند زمینه ساز واکنش های آلرژیک شوند. در چندین مطالعه، رنگ زرد 5 که به نام تارترازین شناخته می شود به عنوان علت کهیر و نشانه های آسم شناسایی شد. افرادی که به آسپرین آلرژی دارند، به نظر می رسد احتمال بیشتری دارد به رنگ زرد 5 نیز آلرژی داشته باشند.